من محمد نادری هستم و بیش از ۲۰ سال در زمینه پرورش بلدرچین در ایران تجربه دارم؛ در این راهنما میخواهم درباره دان بلدرچین تخم گذار نکاتی را بگویم که مستقیماً روی تعداد تخم، استحکام پوسته و سود نهایی پرورشدهنده اثر میگذارند؛ پس اگر میخواهید بدانید یک دان مناسب دقیقاً چه ترکیباتی دارد، روزانه چقدر باید مصرف شود و چگونه کیفیت آن را ارزیابی کنید، تا پایان همراه من باشید.
پاسخ سریع: دان مناسب بلدرچین تخمگذار معمولاً باید حدود ۱۹ تا ۲۱ درصد پروتئین خام، انرژی متابولیسمی نزدیک به ۲۶۵۰ تا ۲۸۰۰ کیلوکالری در هر کیلوگرم و تقریباً ۳ تا ۳.۵ درصد کلسیم داشته باشد؛ هر بلدرچین بالغ نیز با توجه به وزن، دما، نژاد و میزان تولید، معمولاً روزانه حدود ۲۲ تا ۳۰ گرم دان کامل مصرف میکند.
مهمترین نکتهای که باید از همین ابتدا بدانید این است که زیاد بودن مقدار خوراک الزاماً باعث افزایش تولید تخم نمیشود؛ کیفیت، تعادل مواد مغذی، سلامت دان و دسترسی دائمی به آب سالم اهمیت بیشتری از پر کردن بیش از حد دانخوری دارد.
دان بلدرچین تخم گذار دقیقاً چه تفاوتی با دان رشد دارد؟
یکی از اشتباهاتی که بارها در واحدهای کوچک و حتی بعضی سالنهای نیمهصنعتی دیدهام، ادامه دادن دان رشد پس از شروع تخمگذاری است.
بلدرچین جوان برای ساخت عضله، پر و اسکلت به جیره رشد نیاز دارد، اما پرندهای که وارد دوره تولید شده است باید علاوه بر حفظ بدن خود، مواد لازم برای تشکیل زرده، سفیده و پوسته تخم را نیز دریافت کند.
به همین دلیل، جیره تخمگذاری از نظر کلسیم، فسفر قابلاستفاده، اسیدهای آمینه ضروری، ویتامینها و برخی مواد معدنی با جیره رشد تفاوت دارد.
دان رشد معمولاً کلسیم کافی برای تولید پیوسته پوسته تخم ندارد؛ در نتیجه اگر همان خوراک را به بلدرچین مولد بدهید، ممکن است ابتدا کاهش محسوسی در تولید نبینید، اما پس از مدتی تخمهای بدون پوسته، پوسته نازک، شکستگی بیشتر و افت ذخایر کلسیم بدن ظاهر میشود.
| معیار مقایسه | دان رشد بلدرچین | دان بلدرچین تخمگذار |
|---|---|---|
| هدف اصلی | رشد بدن و تکامل اسکلت | حفظ بدن و تولید تخم باکیفیت |
| پروتئین خام تقریبی | حدود ۲۰ تا ۲۴ درصد بر اساس سن و سویه | حدود ۱۹ تا ۲۱ درصد |
| کلسیم تقریبی | حدود ۰.۸ تا ۱ درصد | حدود ۳ تا ۳.۵ درصد |
| نتیجه مصرف در دوره تولید | احتمال پوسته نازک و افت تولید | تأمین نیاز نگهداری و تخمگذاری |
۷ ویژگی مهم یک دان استاندارد برای بلدرچین تخمگذار چیست؟
یک جیره خوب فقط مخلوطی از ذرت، سویا و مکمل نیست؛ تمام اجزای آن باید با نسبت مشخصی کنار هم قرار بگیرند تا پرنده بتواند انرژی، پروتئین، اسیدهای آمینه، مواد معدنی و ویتامینهای موردنیاز خود را همزمان دریافت کند.
- پروتئین کافی و قابلهضم: مقدار پروتئین خام جیره دوره تخمگذاری معمولاً در محدوده ۱۹ تا ۲۱ درصد تنظیم میشود، اما کیفیت پروتئین و تعادل اسیدهای آمینه از خود عدد پروتئین مهمتر است.
- انرژی متعادل: انرژی بسیار کم باعث میشود پرنده برای تأمین نیاز خود دان بیشتری بخورد و تولید کاهش پیدا کند، درحالیکه انرژی بیش از حد میتواند چربی بدن را افزایش دهد و عملکرد تولیدمثلی را ضعیف کند.
- کلسیم کافی: بخش مهمی از پوسته تخم از کلسیم تشکیل میشود؛ بنابراین کمبود این ماده خیلی زود به شکل پوسته نازک، تخم بدون پوسته یا کاهش تولید نمایان میشود.
- فسفر قابلاستفاده و ویتامین D3: وجود کلسیم بهتنهایی کافی نیست و جذب و مصرف مناسب آن به تعادل فسفر و تأمین ویتامین D3 وابسته است.
- اسیدهای آمینه ضروری: متیونین و لیزین در تولید پروتئین تخم، رشد پر و حفظ عملکرد گله نقش مهمی دارند و کمبود آنها با افزودن پروتئین بیکیفیت جبران نمیشود.
- مکمل ویتامینی و معدنی مخصوص طیور: ویتامینهای A، D3، E، K و ویتامینهای گروه B همراه با عناصر معدنی باید بر اساس فرمول تولیدکننده مکمل وارد جیره شوند.
- سلامت ظاهری و میکروبی دان: خوراک نباید کپکزده، مرطوب، ترشیده، حشرهزده یا دارای بوی نامطبوع باشد؛ زیرا سموم قارچی میتوانند تولید، باروری و سلامت کبد را تحت تأثیر قرار دهند.
درصد پروتئین دان بلدرچین تخم گذار باید چقدر باشد؟
در یک گله معمولی بلدرچین ژاپنی، جیرهای با حدود ۱۹ تا ۲۱ درصد پروتئین خام نقطه شروع مناسبی برای تنظیم خوراک دوره تولید است.
من معمولاً به پرورشدهندگان توضیح میدهم که عدد پروتئین روی برچسب، تمام حقیقت را نشان نمیدهد؛ ممکن است دو خوراک هر دو ۲۰ درصد پروتئین داشته باشند، اما جیرهای که مواد اولیه مرغوبتر و تعادل بهتری از متیونین و لیزین دارد، نتیجه بسیار بهتری ایجاد کند.
کنجاله سویا یکی از منابع رایج پروتئین در جیره بلدرچین است، اما کیفیت آن به میزان رطوبت، فرآوری حرارتی، مقدار پروتئین و شرایط نگهداری بستگی دارد.
حرارت ناکافی یا بیش از اندازه در فرآوری سویا میتواند قابلیت استفاده از پروتئین را کاهش دهد؛ بنابراین خرید خوراک از تولیدکننده معتبر یا آزمایش مواد اولیه اهمیت زیادی دارد.
افزایش خودسرانه پروتئین تا ۲۴ یا ۲۵ درصد برای گله تخمگذار الزاماً تولید را بیشتر نمیکند و ممکن است تنها هزینه جیره، دفع نیتروژن و فشار متابولیکی را افزایش دهد.
آیا میتوان برای افزایش تخم، سویا را بدون محاسبه بیشتر کرد؟
خیر؛ افزودن مستقیم کنجاله سویا، بدون اصلاح مقدار انرژی، کلسیم، فسفر، نمک و اسیدهای آمینه، تعادل کل جیره را به هم میزند.
برای مثال، اگر مقدار زیادی سویا جایگزین ذرت شود، پروتئین بالا میرود اما انرژی جیره کاهش پیدا میکند و ممکن است مصرف دان تغییر کند.
فرمول خوراک باید بر اساس آنالیز واقعی مواد اولیه و نیاز غذایی گله تنظیم شود، نه بر اساس تصور کلی درباره مفید بودن یک ماده.
کلسیم دان چگونه از تولید تخمهای پوستهنازک جلوگیری میکند؟
برای بلدرچین تخمگذار، محدوده تقریبی ۳ تا ۳.۵ درصد کلسیم در جیره کامل، بسته به شرایط گله و فرمول، کاربرد زیادی دارد.
تحقیقات تغذیهای نیز نشان دادهاند که جیره بلدرچین مولد باید کلسیم بیشتری از خوراک رشد داشته باشد و استفاده از خوراک نامتناسب با دوره تولید میتواند تعداد تخمهای پوستهنازک را افزایش دهد.
کربنات کلسیم یا پودر سنگ آهک خوراکی از منابع رایج کلسیم است، اما باید مخصوص مصرف دام و طیور، دارای خلوص مناسب و فاقد آلودگی باشد.
استفاده از آهک ساختمانی، پودرهای ناشناخته یا پوسته تخم آلوده و ضدعفونینشده کار بسیار پرخطری است و میتواند سلامت کل گله را تهدید کند.
اگر پوسته تخم ناگهان نازک شد، فقط کلسیم را متهم نکنید؛ کمبود ویتامین D3، عدم تعادل فسفر، گرمای شدید، شوری آب، بیماری، سموم قارچی و کاهش مصرف دان نیز میتوانند همین نشانه را ایجاد کنند.
آیا صدف معدنی را باید جداگانه در اختیار پرنده بگذاریم؟
اگر از دان کامل و استاندارد استفاده میکنید، اضافه کردن خودسرانه صدف یا پودر کلسیم همیشه لازم نیست؛ زیرا جیره از قبل برای مقدار معینی کلسیم تنظیم شده است.
کلسیم اضافی میتواند تعادل مواد معدنی را بر هم بزند و بر مصرف خوراک یا قابلیت استفاده از فسفر اثر منفی بگذارد.
اگر گله مشکل پوسته دارد، ابتدا کیفیت دان، مصرف واقعی، آب، نور، دمای سالن و وضعیت بیماری بررسی شود و سپس متخصص تغذیه یا دامپزشک درباره اصلاح کلسیم تصمیم بگیرد.
راهنمای گامبهگام انتخاب دان مناسب در ۶ مرحله
وقتی میخواهید دان آماده بخرید، تنها به قیمت هر کیسه نگاه نکنید؛ خوراک ارزان اما کمبازده ممکن است هزینه تولید هر تخم سالم را بیشتر کند.
- مرحله اول: روی کیسه یا برگه محصول بررسی کنید که خوراک مخصوص بلدرچین تخمگذار یا مولد باشد، نه دان جوجه گوشتی یا مرغ تخمگذار معمولی.
- مرحله دوم: درصد پروتئین، کلسیم، فسفر، رطوبت و در صورت درج شدن، انرژی و اسیدهای آمینه را بررسی کنید.
- مرحله سوم: تاریخ تولید، شماره بچ، مجوز تولیدکننده و سلامت بستهبندی را کنترل کنید و از خرید کیسه پاره یا مرطوب خودداری کنید.
- مرحله چهارم: دان را بو کنید؛ بوی کپک، ترشی، ماندگی یا روغن فاسد علامت هشدار است.
- مرحله پنجم: اندازه ذرات را ارزیابی کنید؛ پودر بسیار نرم باعث پرت شدن خوراک، گردوغبار و انتخابگری پرنده میشود و ذرات خیلی درشت نیز مصرف یکنواخت را مختل میکنند.
- مرحله ششم: عملکرد یک دوره آزمایشی را با ثبت مصرف دان، درصد تخمگذاری، وزن تخم، شکستگی و تلفات ارزیابی کنید.
هر بلدرچین تخمگذار روزانه چند گرم دان مصرف میکند؟
مصرف روزانه بلدرچین بالغ معمولاً حدود ۲۲ تا ۳۰ گرم است، اما این عدد ثابت نیست و با وزن پرنده، نژاد، دمای محیط، تراکم انرژی خوراک، کیفیت آب، درصد تولید و میزان هدررفت تغییر میکند.
در هوای سرد، نیاز پرنده به انرژی افزایش پیدا میکند و ممکن است مصرف بیشتر شود؛ در گرمای شدید معمولاً مصرف خوراک پایین میآید و همین مسئله خطر کاهش دریافت پروتئین، کلسیم و ویتامینها را بالا میبرد.
فرمول محاسبه دان موردنیاز برای ۵۰۰ قطعه چیست؟
فرض کنیم هر پرنده بهطور متوسط روزانه ۲۵ گرم خوراک مصرف کند؛ برای ۵۰۰ قطعه، محاسبه روزانه به شکل زیر انجام میشود.
۱۲٫۵ کیلوگرم دان در روز = ۱۰۰۰ ÷ (۲۵ گرم × ۵۰۰ قطعه)
مقدار موردنیاز برای یک ماه ۳۰ روزه، بدون در نظر گرفتن پرت خوراک، حدود ۳۷۵ کیلوگرم خواهد بود.
۳۷۵ کیلوگرم در ماه = ۳۰ روز × ۱۲٫۵ کیلوگرم
اگر ۵ درصد پرت دان داشته باشید، مقدار خرید تقریبی به حدود ۳۹۴ کیلوگرم میرسد؛ با این حال هدف اصلی باید اصلاح دانخوری و کاهش هدررفت باشد، نه پذیرفتن پرت خوراک بهعنوان یک اتفاق همیشگی.
چگونه بفهمیم مصرف واقعی گله طبیعی است؟
در ابتدای هر روز مقدار مشخصی دان وزن کنید و داخل دانخوریها بریزید؛ در پایان ۲۴ ساعت، دان باقیمانده و خوراک قابل جمعآوری را وزن کنید.
اختلاف این دو عدد را بر تعداد پرندگان زنده تقسیم کنید تا مصرف تقریبی هر قطعه به دست آید.
این اندازهگیری را حداقل سه روز پشت سرهم انجام دهید؛ زیرا نتیجه یک روز ممکن است تحت تأثیر دما، جابهجایی، واکسیناسیون یا استرس قرار گرفته باشد.
فرمول نمونه دان بلدرچین تخم گذار برای ۱۰۰ کیلوگرم
توجه مهم: جدول زیر فقط یک الگوی آموزشی و نقطه شروع برای درک اجزای جیره است؛ ترکیب نهایی باید پس از آنالیز مواد اولیه و با نظر متخصص تغذیه طیور تنظیم شود، زیرا ارزش غذایی ذرت، سویا، مکملها و منابع معدنی در مناطق و محمولههای مختلف یکسان نیست.
| ماده اولیه | مقدار تقریبی در ۱۰۰ کیلوگرم | کارکرد اصلی |
|---|---|---|
| ذرت | حدود ۵۲ تا ۵۸ کیلوگرم | تأمین انرژی |
| کنجاله سویا | حدود ۲۸ تا ۳۴ کیلوگرم | تأمین پروتئین و اسیدهای آمینه |
| سبوس گندم یا منبع فیبری کنترلشده | حدود ۲ تا ۵ کیلوگرم | تنظیم جیره و تأمین بخشی از فیبر |
| روغن خوراکی مخصوص جیره | حدود ۱ تا ۳ کیلوگرم | افزایش و تنظیم انرژی |
| کربنات کلسیم خوراکی | حدود ۶ تا ۸ کیلوگرم | تأمین کلسیم پوسته |
| دیکلسیم فسفات | حدود ۱ تا ۲ کیلوگرم | تأمین فسفر و بخشی از کلسیم |
| نمک، مکمل، متیونین و لیزین | طبق فرمول و دستور سازنده | تکمیل مواد معدنی، ویتامینها و اسیدهای آمینه |
عمداً برای برخی مواد بازه نوشتهام، زیرا ارائه یک نسخه ثابت بدون دانستن پروتئین واقعی کنجاله سویا، انرژی ذرت، نوع مکمل و آنالیز آب از نظر حرفهای درست نیست.
برای نمونه، اگر کنجاله سویای یک محموله ۴۴ درصد و محموله دیگر ۴۸ درصد پروتئین داشته باشد، استفاده از مقدار یکسان آنها نتیجه غذایی مشابهی ایجاد نمیکند.
مقدار مصرف مکمل نیز باید دقیقاً مطابق برچسب همان محصول محاسبه شود؛ مکمل نیمدرصدی را نمیتوان با همان مقدار مکمل ۲.۵ درصدی وارد جیره کرد.
۵ اشتباه پرهزینه که تولید تخم را کاهش میدهد
- تغییر ناگهانی خوراک: تعویض یکباره برند یا فرمول دان میتواند مصرف را کاهش دهد؛ بهتر است تغییر خوراک طی چند روز و بهصورت تدریجی انجام شود.
- رقیق کردن دان کامل با گندم یا ذرت: این کار درصد پروتئین، کلسیم، ویتامینها و اسیدهای آمینه دریافتی را کاهش میدهد.
- انبار کردن طولانیمدت: گرما و رطوبت، احتمال کپک، اکسید شدن چربی و کاهش کیفیت بعضی ویتامینها را بیشتر میکنند.
- پر کردن بیش از حد دانخوری: بلدرچین با حرکت سر و نوک زدن، مقدار زیادی خوراک را بیرون میریزد و هزینه پنهان مزرعه افزایش مییابد.
- بیتوجهی به آب: حتی بهترین دان نیز بدون آب سالم، خنک و کافی نمیتواند عملکرد مناسبی ایجاد کند.
چگونه در ۴ شاخص کیفیت دان را با عملکرد گله بسنجیم؟
ظاهر دان بهتنهایی برای قضاوت کافی نیست؛ بهترین روش این است که اطلاعات تولید را بهصورت روزانه ثبت کنید.
۱. درصد تخمگذاری روزانه چگونه محاسبه میشود؟
تعداد تخم سالم تولیدشده در یک روز را بر تعداد بلدرچینهای ماده زنده تقسیم و حاصل را در عدد ۱۰۰ ضرب کنید.
درصد تخمگذاری = ۱۰۰ × تعداد تخم روزانه ÷ تعداد ماده زنده
برای مثال، اگر از ۴۰۰ بلدرچین ماده در یک روز ۳۲۰ تخم جمع کنید، درصد تخمگذاری گله ۸۰ درصد است.
۲. ضریب تبدیل خوراک به تخم چه مفهومی دارد؟
برای یک ارزیابی ساده، مقدار دان مصرفی را بر وزن کل تخم تولیدشده در همان بازه تقسیم کنید.
هرچه مقدار خوراک مصرفی برای تولید یک کیلوگرم توده تخم کمتر باشد، کارایی بهتر است؛ البته باید شکستگی، تلفات و کیفیت پوسته نیز کنار این عدد بررسی شوند.
۳. وزن تخم چرا اهمیت دارد؟
کاهش تدریجی وزن متوسط تخم میتواند با کمبود دریافت خوراک، پروتئین، متیونین، انرژی، گرمای سالن یا مشکلات سلامت مرتبط باشد.
روزانه یا چند بار در هفته نمونهای ثابت از تخمها را وزن کنید تا تغییرات را پیش از شدید شدن مشکل تشخیص دهید.
۴. پوسته تخم چه اطلاعاتی درباره گله میدهد؟
افزایش تخمهای ترکخورده، بدشکل، بدون پوسته یا دارای پوسته بسیار نازک یک علامت هشدار است، اما تشخیص علت فقط با مشاهده پوسته امکانپذیر نیست.
در چنین شرایطی باید کیفیت کلسیم و ویتامین D3، مصرف خوراک، دمای سالن، سن گله، بیماریها و کیفیت آب همزمان بررسی شوند.
دان پلت بهتر است یا دان آردی؛ یک مقایسه کاربردی
دان آردی اگر اندازه ذرات یکنواختی داشته باشد، معمولاً در دسترس است و هزینه تولید آن میتواند کمتر باشد؛ اما دان بسیار پودری باعث گردوغبار، پرت خوراک و جدا کردن ذرات توسط پرنده میشود.
کرامبل یا پلت خردشده مناسب میتواند انتخابگری پرنده را کمتر کند و مصرف یکنواختتری ایجاد کند، ولی پلت خیلی درشت برای بلدرچین مناسب نیست و فرآوری نامناسب نیز ممکن است کیفیت بعضی مواد مغذی را تحت تأثیر قرار دهد.
| نوع دان | مزیت | محدودیت |
|---|---|---|
| دان آردی یکنواخت | قیمت احتمالی کمتر و تهیه آسانتر | احتمال گردوغبار و جداسازی ذرات |
| کرامبل استاندارد | مصرف یکنواخت و پرت کمتر | وابستگی بیشتر به کیفیت فرآوری |
| پلت درشت | کاهش جداسازی مواد | ممکن است برای اندازه نوک بلدرچین مناسب نباشد |
شرایط صحیح نگهداری دان در انبار چگونه است؟
خوراک را در محیط خشک، خنک، دارای تهویه و دور از تابش مستقیم آفتاب نگهداری کنید.
کیسهها نباید مستقیماً روی کف یا چسبیده به دیوار قرار بگیرند؛ استفاده از پالت تمیز و ایجاد فاصله از دیوار به کنترل رطوبت و بازدید آفات کمک میکند.
اصل «اولین ورودی، اولین خروجی» را رعایت کنید تا کیسههای قدیمی زودتر مصرف شوند.
اگر بخشی از دان گلوله شده، تغییر رنگ داده یا بوی کپک دارد، آن را با خوراک سالم مخلوط نکنید؛ رقیق کردن دان مشکوک، سموم قارچی احتمالی را الزاماً بیخطر نمیکند.
هرگز خوراک کپکزده را با این تصور که پرنده قسمت ناسالم را نمیخورد در اختیار گله نگذارید؛ بسیاری از سموم قارچی با چشم دیده نمیشوند و حتی پس از حذف بخش ظاهراً کپکزده نیز ممکن است باقی بمانند.
سؤالات پرتکرار درباره خوراک بلدرچین تخمگذار
آیا دان مرغ تخمگذار برای بلدرچین مناسب است؟
استفاده دائمی از دان مرغ تخمگذار بدون بررسی آنالیز توصیه نمیشود؛ زیرا نیاز بلدرچین از نظر تراکم پروتئین، اسیدهای آمینه، اندازه ذرات و بعضی مواد مغذی با مرغ تفاوت دارد.
اگر در شرایط اضطراری مجبور به استفاده موقت شدید، ترکیب خوراک باید توسط متخصص بررسی و برای بلدرچین اصلاح شود.
چرا بلدرچین دان را بیرون دانخوری میریزد؟
پر بودن بیش از اندازه دانخوری، ارتفاع نامناسب لبه، ذرات بسیار درشت یا پودری و رفتار انتخابگری از علتهای رایج هدررفت هستند.
تنظیم ارتفاع دانخوری متناسب با بدن پرنده و پر کردن حدود یکسوم ظرفیت آن میتواند پرت را کمتر کند.
آیا گندم بهتنهایی برای بلدرچین تخمگذار کافی است؟
خیر؛ گندم بهتنهایی کلسیم، اسیدهای آمینه، ویتامینها و بسیاری از مواد لازم برای تولید مداوم تخم را فراهم نمیکند.
دادن گندم یا ذرت کنار دان کامل، اگر در فرمول محاسبه نشده باشد، جیره را رقیق و دریافت مواد ضروری را کاهش میدهد.
چرا با وجود مصرف دان، تخمگذاری کم شده است؟
افت تولید همیشه از دان نیست؛ کوتاه یا نامنظم بودن برنامه روشنایی، استرس، گرمای زیاد، تراکم بالا، سن گله، بیماری، کمبود آب و جابهجایی نیز میتوانند تولید را کاهش دهند.
برای تشخیص درست، رکورد مصرف دان، آب، نور، دما، تلفات و تعداد تخم را کنار هم بررسی کنید.
دان بلدرچین تخمگذار را چند وعده در روز بدهیم؟
در سیستم دانخوری دستی میتوان خوراک روزانه را در دو یا سه نوبت توزیع کرد تا دان تازهتر بماند و هدررفت کاهش یابد؛ با این حال نباید اجازه دهید دانخوری برای مدت طولانی کاملاً خالی بماند.
در هوای گرم بهتر است بخش بیشتری از خوراک در ساعتهای خنکتر صبح و عصر در دسترس قرار گیرد.
جمعبندی؛ برای افزایش تولید فقط به درصد پروتئین نگاه نکنید
یک دان بلدرچین تخم گذار مناسب باید انرژی، پروتئین قابلهضم، متیونین، لیزین، کلسیم، فسفر، ویتامینها و مواد معدنی را با نسبت متعادل تأمین کند.
برای بیشتر گلههای بلدرچین ژاپنی تخمگذار، حدود ۱۹ تا ۲۱ درصد پروتئین، ۳ تا ۳.۵ درصد کلسیم و مصرف تقریبی ۲۲ تا ۳۰ گرم خوراک برای هر قطعه در روز میتواند مبنای بررسی باشد، اما فرمول دقیق باید با توجه به سویه، سن، تولید، آبوهوا و آنالیز مواد اولیه تعیین شود.
تجربه من نشان داده است پرورشدهندهای که هر روز مصرف دان، درصد تخمگذاری، وزن تخم و شکستگی پوسته را ثبت میکند، خیلی زودتر از فردی که فقط دانخوری را پر میکند متوجه مشکل میشود و هزینه کمتری برای اصلاح گله میپردازد.
در نهایت، دان ارزانتر همیشه اقتصادیتر نیست؛ معیار واقعی، هزینه خوراک برای تولید هر تخم سالم و قابلفروش است.
اگر پس از تغییر خوراک با افت شدید تولید، بیحالی، تلفات، اسهال یا افزایش تخمهای بدون پوسته روبهرو شدید، بهجای اصلاحهای پیدرپی و خودسرانه، نمونه دان و آب را آزمایش کنید و از متخصص تغذیه طیور یا دامپزشک کمک بگیرید.