من محمد نادری هستم و بیش از ۲۰ سال است که در زمینه پرورش بلدرچین در ایران فعالیت میکنم. اگر برایتان سؤال شده است که چگونه بفهمیم بلدرچین بالغ است، باید بدانید که فقط درشتشدن جثه نشانه بلوغ نیست. در این مطلب یاد میگیرید با بررسی سن، رنگ پرهای سینه، صدا، رفتار، وضعیت مخرج و تخمگذاری، بلدرچین بالغ را با اطمینان بیشتری تشخیص دهید.
پاسخ سریع: بلدرچین ژاپنی معمولاً در سن ۶ تا ۸ هفتگی به بلوغ جنسی میرسد. آوازخواندن و ترشح کف سفید از غده بالای مخرج در نرها و آغاز تخمگذاری، بازشدن استخوانهای لگن و رشد کامل پرهای سینه در مادهها، مهمترین نشانههای بالغشدن هستند.
نکتهای که در مزرعه بارها دیدهام: سن شناسنامهای پرنده بهتنهایی کافی نیست. تغذیه ضعیف، نور نامناسب، بیماری، تراکم بالا و استرس میتوانند بلوغ ظاهری یا جنسی بلدرچین را چند روز یا حتی چند هفته عقب بیندازند.
چگونه بفهمیم بلدرچین بالغ است؟ ۷ نشانهای که باید بررسی کنید
برای تشخیص بلوغ بلدرچین بهتر است هیچ نشانهای را بهتنهایی ملاک قرار ندهید. من همیشه به پرورشدهندگان تازهکار توصیه میکنم حداقل سه علامت را کنار هم بررسی کنند؛ زیرا ممکن است یک بلدرچین جثه کاملی داشته باشد، اما هنوز از نظر تولیدمثلی آماده نباشد.
هفت نشانه اصلی که برای تشخیص یک بلدرچین بالغ به کار میآیند شامل سن پرنده، کاملشدن پرها، تفاوت رنگ سینه، نوع صدا، رفتار جنسی، وضعیت مخرج و آغاز تخمگذاری است.
- سن پرنده: بیشتر بلدرچینهای ژاپنی در شرایط مناسب بین ۶ تا ۸ هفتگی بالغ میشوند.
- کاملشدن پوشش پر: پرهای جوجهای جای خود را به پرهای منظم، متراکم و بالغ میدهند.
- رنگ سینه: در بسیاری از سویههای معمول، سینه نر یکدستتر و مایل به حنایی است، اما سینه ماده لکههای تیره دارد.
- صدای نر: بلدرچین نر بالغ صدایی مشخص، کشیده و نسبتاً بلند تولید میکند.
- رفتار جفتگیری: دنبالکردن ماده، گرفتن پرهای سر یا گردن و تلاش برای جفتگیری در نر دیده میشود.
- تغییرات مخرج: در نر بالغ و فعال، با فشار بسیار ملایم اطراف غده کلواک ممکن است کف سفید دیده شود.
- تخمگذاری: تخمگذاشتن قطعیترین نشانه بلوغ جنسی بلدرچین ماده است.
بلدرچین دقیقاً در چند روزگی به بلوغ میرسد؟
بلدرچین ژاپنی یکی از سریعالرشدترین پرندگان پرورشی است و در شرایط مناسب ممکن است نخستین نشانههای بلوغ را از حدود ۳۵ تا ۴۵ روزگی نشان دهد. بااینحال، در بسیاری از گلهها بلوغ کامل و پایدار در فاصله ۴۵ تا ۶۰ روزگی مشاهده میشود.
گاهی یک ماده در حدود ۴۰ روزگی اولین تخم خود را میگذارد، اما این اتفاق به معنی رسیدن کل گله به تولید پایدار نیست. معمولاً باید چند روز تا چند هفته صبر کرد تا درصد بیشتری از مادهها وارد چرخه منظم تخمگذاری شوند.
توجه: رسیدن زودهنگام یک بلدرچین به تخمگذاری همیشه نشانه برتری آن نیست. اگر پرنده پیش از کاملشدن رشد بدنی وارد تولید سنگین شود، احتمال تولید تخمهای ریز، افت وزن بدن و کاهش دوام تولید افزایش پیدا میکند.
آیا همه نژادهای بلدرچین در یک سن بالغ میشوند؟
خیر، زمان بلوغ به نژاد، سویه و هدف پرورش وابسته است. اعداد ۶ تا ۸ هفته بیشتر برای بلدرچین ژاپنی یا کوتورنیکس کاربرد دارند که در واحدهای گوشتی و تخمگذار ایران رایج است.
بلدرچینهای زینتی یا برخی گونههای دیگر ممکن است الگوی رشد و سن بلوغ متفاوتی داشته باشند. بنابراین قبل از قضاوت درباره بلوغ، باید بدانید پرنده شما دقیقاً از چه نژاد یا سویهای است.
راهنمای گامبهگام تشخیص بلوغ بلدرچین نر
تشخیص بلدرچین نر بالغ معمولاً از تشخیص ماده آسانتر است؛ بهخصوص وقتی پرنده به سن مناسب رسیده و فعالیت جنسی آن آغاز شده باشد. برای کاهش خطا، مراحل زیر را بهترتیب انجام دهید.
۱. سن بلدرچین را با تاریخ تولد مقایسه کنید
اولین قدم بررسی تاریخ هچ یا خروج جوجه از تخم است. اگر پرنده کمتر از ۳۰ روز سن دارد، برای اعلام بلوغ کامل زود است؛ حتی اگر جثه آن نسبتاً درشت به نظر برسد.
از حدود هفته پنجم میتوانید علائم اولیه را بررسی کنید. بین هفته ششم تا هشتم، نشانههای جنسی نرها معمولاً واضحتر میشوند و احتمال تشخیص اشتباه کاهش پیدا میکند.
۲. رنگ و طرح پرهای سینه را ببینید
در بلدرچین ژاپنی با رنگ طبیعی، سینه نر بالغ غالباً رنگی یکدست، گرم و متمایل به حنایی یا آجری دارد. در مقابل، روی سینه ماده معمولاً خالها یا لکههای تیره دیده میشود.
این روش برای بلدرچینهای سفید، تگزاس، بعضی سویههای رنگی و پرندگان دورگه همیشه قابل اعتماد نیست. در این موارد باید از نشانههای مخرج، صدا و رفتار نیز کمک بگیرید.
۳. به صدای مخصوص نر بالغ گوش کنید
بلدرچین نر بالغ معمولاً سر و گردن خود را بالا میگیرد و صدایی کشیده، چندبخشی و بلند تولید میکند. این صدا با جیکجیک ساده جوجهها یا صداهای کوتاه ماده تفاوت دارد.
نرها بیشتر هنگام تحریک با نور، حضور مادهها، رقابت با نرهای دیگر یا شروع فعالیت روزانه آواز میخوانند. بااینحال، ساکتبودن یک نر بهتنهایی نابالغبودن آن را ثابت نمیکند؛ زیرا استرس، ترس، بیماری و جابهجایی میتوانند آوازخواندن را کم کنند.
۴. غده کلواک و وجود کف سفید را بررسی کنید
یکی از کاربردیترین روشها برای تشخیص نر بالغ، بررسی غدهای است که بالای مخرج قرار دارد. در نر فعال، این ناحیه معمولاً برجستهتر است و با فشار بسیار آرام ممکن است مقدار کمی ماده کفمانند سفید خارج شود.
روش صحیح گرفتن پرنده: بلدرچین را آرام در کف دست نگه دارید، بدن آن را وارونه نکنید و به شکم فشار ندهید. پرهای اطراف مخرج را کنار بزنید و فقط با لمس بسیار ملایم ناحیه بالای مخرج را بررسی کنید.
هرگز برای دیدن کف، فشار شدید وارد نکنید. فشار نامناسب ممکن است باعث آسیب، بیرونزدگی مخرج، استرس شدید یا صدمه به بافتهای داخلی پرنده شود.
نبودن کف نیز همیشه به معنی نابالغبودن نر نیست. دمای نامناسب، بیماری، ضعف بدنی، استرس و کاهش فعالیت تولیدمثلی میتوانند مقدار ترشح را کم کنند.
۵. رفتار جفتگیری نر را زیر نظر بگیرید
نر بالغ معمولاً به مادهها نزدیک میشود، آنها را دنبال میکند و گاهی پرهای پشت سر یا گردن ماده را با منقار میگیرد. سپس تلاش میکند روی پشت ماده قرار بگیرد.
این رفتار باید در کنار سایر علائم تفسیر شود. بعضی نرهای جوان پیش از بلوغ کامل رفتارهای تمرینی نشان میدهند و بعضی نرهای بالغ نیز در محیط پراسترس فعالیت جنسی کمی دارند.
۴ نشانه مهم برای تشخیص بلدرچین ماده بالغ چیست؟
بلدرچین ماده تا پیش از شروع تخمگذاری ممکن است علائم واضحی مانند کف کلواک یا آواز بلند نر را نداشته باشد. بااینحال، با بررسی همزمان چند ویژگی میتوان ماده بالغ را از ماده کمسن تشخیص داد.
۱. تخمگذاری؛ مطمئنترین علامت بلوغ ماده
اگر مشاهده کردهاید که یک بلدرچین ماده تخم گذاشته است، بلوغ جنسی آن قطعی است. مسئله اصلی در قفسهای گروهی این است که معمولاً مشخص نیست هر تخم متعلق به کدام ماده بوده است.
برای شناسایی دقیق میتوانید ماده مشکوک را مدت کوتاهی در یک قفس استاندارد و آرام قرار دهید، اما جداسازی طولانی یا ناگهانی ممکن است استرس ایجاد کرده و تخمگذاری را موقتاً متوقف کند. آب، خوراک، نور، تهویه و دمای مناسب باید در محل جداسازی فراهم باشد.
۲. فاصله استخوانهای لگن افزایش پیدا میکند
در مادهای که به تخمگذاری نزدیک شده یا وارد تولید شده است، فاصله دو استخوان ظریف لگن در اطراف مخرج معمولاً بیشتر از ماده نابالغ است. در بسیاری از مادههای آماده تولید، این فاصله حدود دو انگشت باریک یا بیشتر احساس میشود، اما اندازه دست و جثه پرنده میتواند نتیجه را تغییر دهد.
این آزمایش باید بدون فشار انجام شود. لمس خشن استخوان لگن یا شکم بهخصوص در زمان وجود تخم در مجرای تولیدمثل خطرناک است و میتواند به پرنده آسیب بزند.
۳. مخرج ماده بالغ بزرگتر و مرطوبتر میشود
مخرج ماده فعال معمولاً نسبت به ماده نابالغ بازتر، انعطافپذیرتر و کمی مرطوبتر است. مخرج یک ماده نابالغ اغلب کوچکتر، جمعتر و خشکتر به نظر میرسد.
اما تورم، قرمزی شدید، خون، بیرونزدگی بافت یا آلودگی اطراف مخرج نشانه طبیعی بلوغ نیست. چنین مواردی میتوانند با گیرکردن تخم، پرولاپس، اسهال یا بیماری ارتباط داشته باشند و باید سریع بررسی شوند.
۴. طرح پرهای سینه ماده کامل میشود
در ماده بالغ بلدرچین ژاپنی با رنگ طبیعی، سینه معمولاً روشنتر است و نقاط یا لکههای تیره متعددی دارد. این خالها یکی از راههای متداول تشخیص جنسیت و نزدیکشدن پرنده به ظاهر بالغ هستند.
در بلدرچینهای سفید یا سویههایی که رنگ سینه نر و ماده شبیه است، این نشانه ارزش تشخیصی کمی دارد. در چنین گلهای بهتر است وضعیت کلواک، تخمگذاری و رفتار پرنده را ملاک اصلی قرار دهید.
جدول مقایسه بلدرچین نابالغ، نر بالغ و ماده بالغ
| ویژگی | بلدرچین نابالغ | نر بالغ | ماده بالغ |
|---|---|---|---|
| سن معمول | اغلب کمتر از ۵ تا ۶ هفته | معمولاً از حدود ۶ هفتگی | معمولاً از حدود ۶ تا ۸ هفتگی |
| پرهای سینه در رنگ طبیعی | هنوز در حال تکمیل و تغییر | اغلب حنایی و نسبتاً یکدست | معمولاً دارای لکههای تیره |
| صدا | جیکجیک یا صدای کوتاه | آواز کشیده و مشخص | اغلب صداهای کوتاهتر و آرامتر |
| وضعیت مخرج | کوچک و بدون علائم فعالیت جنسی | غده برجستهتر و احتمال وجود کف سفید | در زمان تولید بازتر و مرطوبتر |
| رفتار تولیدمثلی | کم یا نامشخص | تعقیب ماده و تلاش برای جفتگیری | پذیرش نر و آغاز تخمگذاری |
| نشانه قطعیتر | هنوز وجود ندارد | کف کلواک همراه با صدا و رفتار نر | تخمگذاری |
آموزش کاربردی تشخیص سن تقریبی بلدرچین بدون تاریخ تولد
اگر بلدرچین را از بازار خریدهاید و تاریخ تولد آن مشخص نیست، تعیین سن دقیق تقریباً غیرممکن است. بااینحال، میتوان با بررسی مجموعهای از علائم، پرنده را در گروه جوجه، جوان، بالغ یا مسن قرار داد.
ابتدا پوشش پر را بررسی کنید. جوجههای کمسن پرهای نرمتر و ظاهر ناتمام دارند، درحالیکه پرهای بلدرچین بالغ کامل، منظم و متراکمتر است. سپس به پاها توجه کنید؛ پای پرنده جوان معمولاً صافتر و ظریفتر است، اما با افزایش سن ممکن است فلسها زبرتر و ناخنها بلندتر شوند.
وزن نیز میتواند سرنخ بدهد، ولی معیار قطعی نیست. وزن بلدرچین به سویه، جنسیت، کیفیت خوراک و وضعیت سلامتی وابسته است و یک بلدرچین جوانِ سنگین ممکن است از یک پرنده بالغِ ضعیف وزن بیشتری داشته باشد.
تجربه عملی من: وقتی تاریخ تولد نامشخص است، ترکیب «پر کامل + رفتار جنسی + وضعیت کلواک» بسیار قابلاعتمادتر از نگاهکردن به وزن یا اندازه بدن است.
آیا میتوان از روی وزن فهمید بلدرچین بالغ شده است؟
وزن بهتنهایی بلوغ را ثابت نمیکند. دو بلدرچین همسن ممکن است به دلیل تفاوت ژنتیکی یا خوراک، اختلاف وزن محسوسی داشته باشند؛ ضمن اینکه مادهها معمولاً بعد از بلوغ از نرها سنگینتر میشوند.
برای بررسی رشد گله میتوانید میانگین وزن را محاسبه کنید. برای مثال، اگر وزن پنج بلدرچین بهترتیب ۱۸۰، ۱۹۰، ۲۰۰، ۱۸۵ و ۱۹۵ گرم باشد، مجموع وزنها ۹۵۰ گرم است و با تقسیم آن بر ۵، میانگین وزن گله ۱۹۰ گرم به دست میآید.
فرمول ساده میانگین وزن: مجموع وزن پرندگان ÷ تعداد پرندگان = میانگین وزن گله.
این محاسبه برای مقایسه رشد گروهها مفید است، اما نتیجه آن باید همراه سن، جنسیت، سویه و علائم بلوغ تفسیر شود.
۳ عامل مهم که بلوغ بلدرچین را عقب میاندازند
اگر پرنده از سن معمول بلوغ عبور کرده اما هنوز علائم مشخصی ندارد، قبل از اینکه آن را نابالغ یا نامناسب بدانید، شرایط نگهداری را بررسی کنید. بیشتر تأخیرهایی که در واحدهای کوچک دیدهام به نور، تغذیه و استرس ارتباط دارند.
۱. برنامه نوری نامنظم یا ناکافی
نور نقش مهمی در فعالشدن دستگاه تولیدمثل بلدرچین دارد. در دوره تولید، بسیاری از پرورشدهندگان از برنامهای نزدیک به ۱۴ تا ۱۶ ساعت روشنایی در شبانهروز استفاده میکنند، اما افزایش نور باید اصولی و تدریجی باشد.
روشنکردن چراغ در تمام ۲۴ ساعت شبانهروز کار درستی نیست. پرنده به دوره تاریکی و استراحت نیاز دارد و نور بیشازحد میتواند بیقراری، نوکزنی، خستگی و افت عملکرد ایجاد کند.
۲. کمبود پروتئین، انرژی و مواد معدنی
بلدرچینی که جیره متعادل دریافت نمیکند ممکن است از نظر رشد بدنی و بلوغ جنسی عقب بماند. کمبود پروتئین، انرژی، اسیدهای آمینه ضروری، کلسیم، فسفر و ویتامینها میتواند رشد پر، افزایش وزن و آغاز تخمگذاری را مختل کند.
جیره جوجه در حال رشد با خوراک بلدرچین تخمگذار یکسان نیست. تغییر خوراک باید متناسب با سن، هدف پرورش و توصیه متخصص تغذیه طیور انجام شود؛ زیرا مصرف زودهنگام یا نامتعادل خوراک پرکلسیم نیز میتواند مشکلساز باشد.
۳. تراکم بالا، گرما و استرس محیطی
ازدحام، سروصدای مداوم، جابهجایی پیدرپی، حمل خشن، تهویه نامناسب و نوسان شدید دما میتوانند بلوغ و فعالیت جنسی را به تأخیر بیندازند. پرندهای که احساس امنیت نمیکند انرژی خود را بیشتر صرف سازگاری و زندهماندن میکند تا تولیدمثل.
وجود نرهای زیاد نیز باعث درگیری، زخمیشدن سر و پشت مادهها و افت آرامش گله میشود. برای گله مولد، نسبت تقریبی یک نر به سه تا پنج ماده رایج است، اما بهترین نسبت با توجه به سویه، اندازه قفس، رفتار گله و میزان نطفهداری تنظیم میشود.
بلدرچین بالغ برای تخمگذاری یا جفتگیری چه زمانی آماده است؟
دیدن اولین علامت بلوغ به این معنی نیست که باید فوراً بیشترین فشار تولیدی را به پرنده وارد کنید. بهتر است پرنده از نظر وزن، سلامت پا، پوشش پر، وضعیت بدنی و فعالیت طبیعی نیز شرایط مناسبی داشته باشد.
برای تولید تخم خوراکی نیازی به حضور نر نیست و ماده بالغ بدون نر نیز تخم میگذارد. حضور نر فقط زمانی ضروری است که هدف شما تولید تخم نطفهدار و جوجهکشی باشد.
یک اشتباه رایج: بعضی افراد تصور میکنند اگر ماده بدون نر تخم گذاشته، حتماً تخم آن نطفهدار است. تخم مادهای که با نر جفتگیری نکرده است برای مصرف مناسب خواهد بود، اما از آن جوجه خارج نمیشود.
برای تشکیل گله مولد، نرهای فعال و سالم را با مادههای بالغ و بدون نقص ظاهری انتخاب کنید. پس از تشکیل گروه نیز چند روز زمان لازم است تا پرندگان با محیط و یکدیگر سازگار شوند و نطفهداری گله به وضعیت مناسب برسد.
۵ اشتباه رایج هنگام تشخیص بلدرچین بالغ
- تشخیص فقط از روی جثه: اندازه بدن به ژنتیک، جنسیت و خوراک وابسته است و بلوغ جنسی را بهتنهایی نشان نمیدهد.
- اعتماد کامل به رنگ سینه: این روش در همه سویههای سفید و رنگی قابل استفاده نیست.
- فشار شدید به مخرج: بررسی خشن کلواک ممکن است باعث آسیب جدی شود.
- بالغدانستن هر پرنده آوازخوان: صدا باید همراه سن مناسب، ظاهر و سایر علائم ارزیابی شود.
- نادیدهگرفتن بیماری: بیحالی، کاهش وزن، ژولیدگی پر و توقف رشد ممکن است بیماری باشند، نه صرفاً تأخیر بلوغ.
من در خریدوفروشهای محلی بارها دیدهام که بلدرچین کمسن را فقط به دلیل درشتی جثه بهعنوان مولد میفروشند. اگر قصد خرید گله بالغ دارید، چند پرنده را بهصورت تصادفی بررسی کنید و تنها به گفته فروشنده یا ظاهر کلی قفس اکتفا نکنید.
چکلیست ۶ مرحلهای برای تشخیص دقیق در کمتر از چند دقیقه
- تاریخ تولد را بررسی کنید: ببینید پرنده وارد محدوده ۶ تا ۸ هفتگی شده است یا خیر.
- پوشش پر را ببینید: پرها باید کامل، مرتب و متناسب با ظاهر پرنده بالغ باشند.
- رنگ سینه را بررسی کنید: در سویههای قابل تشخیص، سینه حنایی نر و سینه خالدار ماده را مقایسه کنید.
- چند دقیقه به صدا و رفتار توجه کنید: آواز نر، تعقیب ماده و رفتار جفتگیری سرنخهای مهمی هستند.
- کلواک را با ملایمت بررسی کنید: وجود غده و کف در نر یا بازترشدن مخرج در ماده را در کنار علائم دیگر بسنجید.
- نشانه نهایی را تأیید کنید: تخمگذاری ماده یا مجموعه علائم جنسی نر، نتیجه تشخیص را مطمئنتر میکند.
جمعبندی چکلیست: اگر پرنده سن مناسب، پرهای کامل و دستکم دو نشانه جنسی واضح دارد، به احتمال زیاد بالغ شده است. اگر فقط جثه آن بزرگ است، برای نتیجهگیری عجله نکنید.
سؤالات پرتکرار درباره تشخیص بلوغ بلدرچین
بلدرچین از چند ماهگی تخم میگذارد؟
بلدرچین ژاپنی معمولاً از حدود ۶ تا ۸ هفتگی، یعنی تقریباً یکونیم تا دوماهگی، تخمگذاری را آغاز میکند. نور، جیره، دما، سلامت و سویه میتوانند زمان اولین تخم را جلو یا عقب بیندازند.
آیا بلدرچین ۴۰ روزه بالغ محسوب میشود؟
بعضی بلدرچینها در ۴۰ روزگی علائم بلوغ یا حتی نخستین تخم را نشان میدهند، اما همه پرندگان در این سن به بلوغ کامل نرسیدهاند. وضعیت کل گله باید با توجه به رشد بدن، رفتار و فعالیت تولیدمثلی بررسی شود.
چگونه بلدرچین نر بالغ را از ماده تشخیص دهیم؟
در رنگ طبیعی، نر معمولاً سینه حنایی و یکدستتری دارد، آواز بلند تولید میکند و ممکن است از غده بالای مخرج آن کف سفید خارج شود. ماده غالباً سینه خالدار دارد و پس از بلوغ تخم میگذارد.
آیا هر بلدرچین نری که کف سفید دارد بارور است؟
وجود کف کلواک نشانه فعالیت غده جنسی نر است، اما باروری بالا را بهتنهایی تضمین نمیکند. سن، سلامت، کیفیت اسپرم، نسبت نر به ماده، موفقیت جفتگیری و شرایط نگهداری بر درصد نطفهداری اثر میگذارند.
چرا بلدرچین بالغ من هنوز تخم نمیگذارد؟
کمبود نور، جیره نامتعادل، استرس، تغییر محل، تراکم زیاد، گرما یا سرمای شدید، بیماری و اشتباه در تشخیص جنسیت از دلایل رایج هستند. اگر توقف تولید طولانی شد یا پرنده علائم بیماری داشت، بهتر است شرایط گله و سلامت آن توسط دامپزشک بررسی شود.
آیا بلدرچین ماده بدون نر بالغ میشود و تخم میگذارد؟
بله، ماده برای بالغشدن و تولید تخم خوراکی به نر نیاز ندارد. بااینحال، برای تولید تخم نطفهدار و جوجهکشی باید جفتگیری موفق میان نر و ماده انجام شود.
چرا بلدرچین نر بالغ آواز نمیخواند؟
ساکتبودن میتواند ناشی از استرس، بیماری، ضعف، تغییر محیط، نور نامناسب یا حضور نرهای غالب باشد. بهتر است بهجای تکیه بر صدا، وضعیت کلواک، سن، پرها و رفتار کلی پرنده را نیز بررسی کنید.
نتیجهگیری؛ مطمئنترین راه تشخیص بلدرچین بالغ چیست؟
برای پاسخ دقیق به سؤال چگونه بفهمیم بلدرچین بالغ است باید چند علامت را همزمان در نظر بگیرید. بیشتر بلدرچینهای ژاپنی در شرایط مناسب طی ۶ تا ۸ هفتگی بالغ میشوند، اما سن بهتنهایی معیار کافی نیست.
در نرها، آواز مخصوص، سینه حنایی در سویههای رنگ طبیعی، رفتار جفتگیری و مشاهده کف سفید کلواک از نشانههای مهم هستند. در مادهها نیز تخمگذاری، بازترشدن استخوانهای لگن، تغییر وضعیت مخرج و کاملشدن طرح پرهای سینه به تشخیص کمک میکنند.
حرف آخر من بعد از سالها پرورش بلدرچین این است: هیچوقت با دیدن یک علامت تصمیم نگیرید. سن، ظاهر، رفتار و وضعیت دستگاه تولیدمثل را کنار هم بگذارید تا هم در خرید گله مولد ضرر نکنید و هم پرنده جوان را زودتر از زمان مناسب وارد چرخه تولید نکنید.